Over Paushuize…
Wie een bezoek brengt aan Paushuize maakt een wandeling door de vaderlandse geschiedenis. Het is een van de oudste en meest bijzondere locaties van Utrecht, met schitterende stijlkamers en prachtig gedecoreerde salons die elk op hun manier herinneren aan de eeuwen die achter ons liggen. Maar de tijd staat hier niet stil. Met de restauratie in 2010 en 2011 heeft de provincie Utrecht gezorgd dat de rijke historie van dit monumentale pand – nu precies vijfhonderd jaar geleden gesticht door de latere paus Adrianus VI – duurzaam bewaard blijft voor toekomstige generaties. Regelmatig opent Paushuize de poorten voor bezoekers van culturele evenementen. En iedereen die op zoek is naar een exclusieve entourage voor conferenties, feesten en bruiloften is er van harte welkom.

De Nederlandse paus Adrianus
Adrianus van Utrecht liet hier in 1517 de grootste privé-residentie van de stad bouwen op de overblijfselen van een voormalig kloostercomplex. Hij verbleef op dat moment in Spanje als ambassadeur van Karel van Habsburg, maar verlangde ernaar terug te keren naar zijn geboortestad Utrecht. Helaas heeft hij het huis waar hij zijn oude dag door wilde brengen nooit kunnen bewonen. Op 9 januari 1522 kozen de kardinalen in de Sixtijnse Kapel hem tot nieuwe vorst van de katholieke kerk. Paus Adrianus VI stierf twintig maanden later in Rome en daar ligt hij ook begraven.
Een opmerkelijke loopbaan voor een burgerjongetje dat opgroeide aan de Oudegracht in Utrecht, als zoon van een scheepstimmerman. Adrianus werd een beroemd theoloog in Leuven, opvoeder van keizer Karel V, stadhouder van Spanje en tenslotte paus van Rome. Hij was een vriend van Erasmus en kwam in botsing met Luther. Na zijn dood vereerden de Utrechters hem korte tijd als een heilige en ze noemden zijn residentie aan de Kromme Nieuwegracht Paushuize.

Historie van het pand
Sindsdien is het hier een komen en gaan geweest van hoogwaardigheidsbekleders uit binnen- en buitenland. In 1584 werd Paushuize de ambtswoning van de stadhouder van Utrecht, Joost de Soete. De volgende eigenaar was Reynhart van Aeswijn, medeondertekenaar van de Unie van Utrecht en fanatiek calvinist. Daniël d’Ablaing gaf in 1633 opdracht voor de bouw van het poortgebouw en de brug over de Kromme Nieuwegracht. In het rampjaar 1672 vestigden de Franse bezetters zich in Paushuize, tijdens het congres dat in 1712 de Vrede van Utrecht inluidde, betrok de afgezant van de Oostenrijkse keizer, Graaf von Sinzendorf, het gebouw. Een jaar later werd Paushuize gekocht door Hester Ranst, weduwe van de rijke Amsterdamse schepen Jacob Jacobsz. Hinlopen. Zij breidde het complex uit met de gang aan de tuinzijde en verplaatste de hoofdingang naar de straat Achter St. Pieter. Haar dochter Sara verkocht dit ‘Groot Paushuize’ aan Jan Floris graaf van Nassau La Lecq, die meer dan vijfentwintig jaar schout van Utrecht was. De jonge Belle van Zuylen was er regelmatig te gast, net haar aanbidder, de Schotse schrijver James Boswell.

Hotel van de koningin van Holland
In 1798 werd Paushuize publiekelijk geveild aan de kok en pasteibakker Willem Gravelaar, die er het ‘Logement Groot Paushuizen’ vestigde, een van de beste hotelgelegenheden van de stad. In 1807 heeft koningin Hortense, de echtgenote van koning Lodewijk Napoleon, er één nacht gelogeerd op doorreis van Mainz naar Den Haag. Zij stond de weduwe Gravelaar toe, het logement voortaan ‘Hotel van de Koningin van Holland’ te noemen. Korte tijd later verbleef de nieuwe eigenaar, Lodewijk Napoleon, er bijna vier weken in afwachting van het gereedkomen van zijn paleis aan de Wittevrouwenstraat, nu de Universiteitsbibliotheek.

Van 1815 tot 1957 was het rijk eigenaar van het pand, in die periode woonden er vier gouverneurs en elf commissarissen van de Koning(in). Sinds 1957 is Paushuize in het bezit van de provincie Utrecht. De commissaris van de koning woont hier niet, het gebouw fungeert wel als officiële residentie en doet dienst als ontmoetingsplaats voor representatieve ontvangsten en bijeenkomsten. De historische betekenis van het monument werd nog eens onderstreept toen Paus Johannes Paulus II er tijdens zijn bezoek aan Nederland in 1985 te gast was, als eerbetoon aan zijn verre voorganger Adrianus.

Exclusieve entourage voor zakelijke én feestelijke bijeenkomsten
U bent van harte welkom in Paushuize voor zakelijke én feestelijke bijeenkomsten, met gezelschappen tussen 10 tot 350 gasten. Bij vergaderingen en conferenties tot 150 gasten fungeren de statige Beelaerts van Bloklandzaal of de kleurrijke Balzaal, gerestaureerd in originele neo-Pompeïaanse stijl, als plenaire ruimte. De verschillende nevenruimten, elk met hun eigen sfeer, bieden voor elke zakelijke boodschap het gewenste decor. De gewelfde keldervertrekken vormen de inspirerende omgeving voor een informele lunch of borrel.

De salons op de bel-etage lenen zich uitstekend voor exclusieve ontvangsten, kleinere vergaderingen en intieme diners. Samen bieden zij ruimte voor recepties tot 350 gasten. Bij mooi weer kunt u beschikken over het bordes en de besloten binnentuin. De monumentale zolderverdieping heeft een vaste vergaderopstelling en biedt een ongekend uitzicht over de oude binnenstad.

Favoriete trouwlocatie
Paushuize behoort tot de favoriete trouwlocaties van Utrecht, met een eigen aanlegsteiger en het aan de Balzaal grenzende bordes dat uitkijkt op de ommuurde binnentuin. Voor de huwelijksvoltrekking biedt de Beelaerts van Bloklandzaal plaats aan 150 bruiloftsgasten, de Balzaal aan 100 gasten in theateropstelling. Voor bruiloften van ongeveer 40 gasten vormt de Soete de Villers salon de ideale entourage.

Openstellingen
Regelmatig vinden in Paushuize culturele en culinaire activiteiten plaats die u in kleiner gezelschap of individueel kunt bezoeken. Het pand is ook te bezichtigen via rondleidingen en publieke openstellingen zoals de jaarlijkse Open Monumentendag. Klik hier voor de agenda.

Begin 2017 publiceerde de Utrechtse schrijver en theoloog Twan Geurts een nieuwe en volledige publieksbiografie over de Nederlandse paus, Adrianus van Utrecht 1459-1523. Volgens dagblad Trouw leest het ‘als een spannend jongensboek’. De Telegraaf noemt het een ‘pakkende en fascinerende biografie’, National Geographic Historia een ‘uitmuntende levensbeschrijving’.

 

Te koop in elke boekhandel. Meer informatie en bestellen: uitgeverijbalans.nl.